16 Kasım 2026 Pazartesi

ALİ NEJAT ÖLÇEN ANISINA

“Gerçeğin, doğrunun yanında, içinde, arkasında; yanlışın, art niyetin ise karşısında olacağız.” (Ali Nejat Ölçen)

BİR CUMHURİYET ÇINARI: ALİ NEJAT ÖLÇEN ANISINA

Ali Nejat Ölçen; Cumhuriyet öncesi Kurtuluş günleri ile yaşıt (1922-16.11.2020), kimlik/meslek bağlamında tanımlamakta zorlanılan çok yönlü bir kişilik; mühendis/ekonomist/ bürokrat/teknokrat/akademisyen/siyasetçi/araştırmacı/yazar olarak toplumumuzda çok değerli izler/eserler bırakmış yurtsever bir aydın, yürekli bir Kemalist.

İTÜ mezunu DSİ’de su/yapıları mühendisi olarak; “altyapı yatırımlarındaki başıboşluk/ hesapsızlığın ciddi kaynak israfına yol açtığı” tespitini, 1952’de bakanlığa “kamu yatırımlarının bir planlama örgütü tarafından verimlilik ölçütlerine uyularak yönlendirilmesi” şeklinde önermesi, bakanlıktaki kadrosunun iptaline, kamu bürokrasisinde ihtiyatla yaklaşılan bir mühendis konumuna düşürecekti.

Ulusal planlama düşüncesi; 1960 ihtilali ardından benimsenip, önerisi gerçekleşip, matematiğe/analitik düşünceye yatkın bir mühendis olarak, ilk ulusal plancılar çekirdeğine  katılarak, DPT’nin kurumsallaşmasına katkıları olmuştur.

Almanya’da “endüstride yer seçimi” araştırması Dünya ekonomi arşivine girerken, “Kapitalist dünyanın maksimum kazanç ilkesini devirdiğimin farkında değildim” diyecekti.

12 Mart 1971 baskı rejimine karşı bir muhalif ses olarak, yanlış bulduğu hükümet kararlarını eleştiren yazıları,  1971 sonunda DPT’den ve kamu bürokrasisinden ayrılış tercihini oluşturur. 1972 başlarında Hacettepe üniversitesinde öğretim görevlisi olacaktı.

Ölçen, bürokrat/teknokrat/akademisyenlik görev süreçlerindeki çalışmalarına ek olarak aktüel dergilerde yazmayı da sürdürür. 1972’de dahil olduğu akademi dünyasından 1973’de, CHP/ Bülent Ecevit yönetimince siyasete davet edilip “Köykent ve Halk Sektörü" konusundaki çalışma grubuna katılır. 1973 seçimlerinde CHP kontenjanından İstanbul milletvekili olup, TBMM’de 2 dönem (1973-1980) aktif siyasetin içerisinde yer alırken, grup başkanvekili olarak genel başkanına bile mikrofonu kapatır. Kamu bürokrasisinde olduğu gibi siyasette de dik/doğru bir tavır sergilemiştir.

1980 darbesi ardından aktif siyasetin dışında yazar/araştırmacı kimliğinin ön plana çıktığı yıllar olarak kitaplarıyla bütünleşir. 1994 sonrasını “Türkiye Sorunları”na ayırarak,  ileri yaş olarak nitelendirilebilecek çeyrek asırlık bir dönemde Türkiye’nin sorunlarına geniş bir yelpazede eğilir. Karşı olduğu milletvekillerine kıyak emeklilik maaşını halkın aydınlatılması için harcayacak, Türkiye Sorunları dergisini karşılıksız dağıtır. (Türkiye Sorunları, 1994-2018 arası 2 aylık aralıklı, toplamda 122 sayıya ulaşır.)

Birçok demokratik kitle örgütünün kurucusu/üyesi, gazete/dergilerde yazar olarak ekonomik yorumları yanında çok sayıda mesleki/teknik/ekonomik/kültürel/toplumsal/siyasi vb konularda makale ve kitapları ile gündemden/güncelden kopmayıp, araştırma/inceleme yetisiyle, dimağını diri dinamik tutarak ileri yaşına rağmen (salgın döneminde 2020 Kasımı 98 yaşına kadar onurlu bir yaşam) sürekli üreten bir bilge, bir düşün insanı, bir aydınlanmacı olarak aramızdan ayrılışının 6.yılında Cumhuriyet Çınarı Ali Nejat Ölçen’i minnet ve saygıyla anıyoruz.

Ölçen, yaşamını ülkesine adayan gerçek bir yurtseverdi. Kemalist ekonomiyi gelecek kuşaklara tanıtma çabası yanında, Atatürk’ün bizlere emanet ettiği vatanımızı ve bağımsızlığımızı korumak adına Sevr’i güncelleştiren BOP’u tarihin çöplüğüne atma sorumluğumuzu hatırlatırken;“Bu görevi üstlenecek siyasal partiyi yaratamaz ya da varolanları bu görevi üstlenecek bilince ulaştıramazsak, tarihten silinme sorunlarıyla başbaşa kalacağımız” uyarısı günümüzde daha da önem arzetmektedir.

(16 Kasım 2026)

Remzi Koçöz



Hiç yorum yok:

Bu sitede yayınlanan her türlü ses, görüntü, yazı içeren bilgi ve belge, her tür fikri mülkiyet hakkı , tarafıma aittir.
Kaynak götermeden kullanılamaz